Voetbal vóór Olympia
De clubs, de spelers en de velden van Schinveld.
Het voetbal in ons dorp vóór 1941.
Het begon al vóór onze naam
Lang voordat Olympia in 1941 werd opgericht, werd er in Schinveld gevoetbald. Bij de molen, op een weiland, met de broers uit één gezin of de mannen van een hele vereniging. Clubs kwamen en verdwenen; spelers en bestuurders keerden terug.
Achter die clubnamen gaan dorpsgenoten schuil: mannen die samen een veld opknapten, broers die een elftal vormden en spelers die met muziek als kampioen werden binnengehaald. Hun foto’s, namen en verhalen brengen die jaren dichterbij.
De Pottentoate en Excelsior
De oudste herinneringen aan het Schinveldse voetbal dragen een naam die je niet snel vergeet: De Pottentoate. Zo werd een ploeg van vóór 1913 genoemd. Ook de naam Sportvereniging Schinveld is uit die vroege jaren blijven hangen.
Met Excelsior kreeg het voetbal een vaste plaats op de dorpsagenda. In 1916 nodigde de vereniging clubs uit de streek uit en zorgden de plaatselijke muziekkorpsen voor de omlijsting. Zelf trokken de Schinvelders naar een toernooi in Spekholzerheide, waar ze de derde prijs mee naar huis namen.
Een jaar later lag hun veld aan de Brunssummerweg, bij de bovenste molen. Omkleden deden de spelers bij Herings aan de Halstraat. Secretaris Math. Cremers verzorgde de clubpost; zijn naam staat ook onder de aankondiging van de wedstrijd op 1 juli 1917.
Bij Excelsior speelden onder anderen W. Benders, J. Douven, Th. Pieper en A. Reubsaet. Daarnaast duiken vertrouwde Schinveldse familienamen op: Cremers, Frijns, Gielen, Hanssen, Joosten en Rademakers. In het najaar van 1917 begon de ploeg aan de katholieke competitie.
S.V.C. Schinveld
Ook voor S.V.C. Schinveld hoorde de molen bij het voetbal. De spelers trokken hun zwart-geel gestreepte shirts aan bij F. Kohnen in de Dorpstraat, vlak bij de kerk, en speelden op het terrein aan de Schinveldermolen. Jos Cremers uit de Broekstraat verzorgde het secretariaat; later nam J. Bosch uit de Heidestraat die taak over.
In 1921/22 kon de ploeg goed meekomen. Rumpen werd tweemaal ruim verslagen: 0–5 uit en 8–2 thuis. Tegen de latere kampioen Merkelbeek hield S.V.C. het op 1–1. Het seizoen leverde een derde plaats op. Een klasse hoger werd het een jaar later moeilijker en eindigde de club onderaan.
De nazomer van 1923 bracht nog een ereprijs op het toernooi van Juliana in Merkelbeek. Daar won ook Orange Schinveld een prijs; naast die naam is uit deze jaren de naam Oranje Boys overgeleverd. Voor S.V.C. naderde intussen het einde. Op 21 oktober werd de vereniging wegens buitengewone omstandigheden ontbonden.
Het dorpsvoetbal ging wel verder. V.C.O., dat in dezelfde periode in Schinveld speelde, ontving die zondag een ploeg uit Heerlerheide. De bezoekers wonnen, maar later die winter bleven tegen Musschemig 2 de punten in het dorp. En voor enkele spelers van S.V.C. diende zich al snel een nieuwe vereniging aan.
R.K.V.V. Hendrik
Eind oktober 1923 werd R.K.V.V. Hendrik opgericht. Voor Frans Renneberg, Wiel Gielen en Jozef Frijns betekende dat een weerzien met bekenden van S.V.C. Op 4 november ontving de nieuwe club al het tweede elftal van Heerlen. Het eerste speelde in witte shirts, de reserves droegen strepen: de withemden zouden jarenlang bij het Schinveldse voetbal horen.
De eerste successen
Met Pasen 1926 stond Hendrik in de finale van de Bisschopsbeker. Sportclub Bocholtz was daarin te sterk, maar een maand later hadden de Schinvelders zelf iets te vieren. Met negen overwinningen uit tien wedstrijden veroverde het eerste elftal het kampioenschap van de eerste klasse B.
Ook naast het veld moest de jonge vereniging op de been blijven. Kapelaan Jos Kisters hielp financieel en in 1928 droeg de gemeente 25 gulden bij. Het eerste lustrum werd samen gevierd, met een ontbijt, een receptie en een diner waarbij ook de partners aanschoven.
Een eigen plek
Na een onderbreking keerde Hendrik in 1930 terug. De spelers kwamen bijeen bij Mesters aan de Halstraat en voetbalden aan de Schinvelderhof. Een jaar later betaalde de club een houten afsluiting langs de straatzijde van het terrein. De reserves beleefden ondertussen een sterk seizoen: twaalf zeges in veertien wedstrijden brachten hen bovenaan hun afdeling.
In 1933 bestond Hendrik tien jaar. Spelers, bestuurders en kapelaan Kisters verzamelden zich voor de jubileumfoto’s. Op de feestdag in december was de grond te hard bevroren om te spelen. De avond in het patronaat ging gelukkig door, met toneel van Deo Juvante en mandolinemuziek van Apollo uit Brunssum.
Meer dan de wedstrijd op zondag
Bij Hendrik was ook buiten de voetbalwedstrijden genoeg te beleven. In 1933 werd op het terrein een ovale grasbaan voor wielrenners uitgezet. Een jaar later maakte de spelersvereniging een uitstapje door België, langs Remouchamps, Spa en Luik.
Voor toernooien konden clubs terecht bij secretaris Husken aan de Brunssumerstraat. Later nam A.H. Bosch aan het Wilhelminaplein het secretariaat over. De prijzen mochten er zijn: in 1936 lagen er elf polshorloges klaar voor de winnende ploeg, één voor iedere speler. Intussen kregen ook de jongste voetballers hun plek. Na deelname aan de jeugdcompetitie in de kring Hoensbroek schreef Hendrik voor het volgende seizoen een a- en een b-elftal in.
Bij het twaalfeneenhalfjarig bestaan in 1936 kwamen de Schinveldsche Boys, de andere grote dorpsclub, persoonlijk feliciteren. Oud-adviseur Jos Kisters stuurde vanuit Maastricht een brief. Het slechte weer gooide veel plannen omver, maar het eerste elftal kon wel spelen en won met 5–0 van R.K.V.V.K.
Op de jubileumfoto staan leden en bestuur rond het verenigingsvaandel. Tussen de voetbalshirts en de uitslagen hoort ook dit beeld bij Hendrik: de hele vereniging bij elkaar om haar verjaardag te vieren.
Een vertrouwd gezicht
Kanunnik Van Nuijs keerde na zijn jaren als pastoor in België terug naar zijn geboortedorp. Bij voetbalwedstrijden verrichtte hij graag de aftrap. In 1934 vierde hij zijn gouden priesterjubileum. Toen hij in februari 1938 overleed, liepen de spelers van Hendrik mee in de rouwstoet.
Een finale tegen Nagelbeek
In 1936 bereikte Hendrik de finale om de Deken Packbier-beker. Tegenstander N.V.C. was eerder nog met 6–2 verslagen, maar keerde via een herkansing terug. In de finale won Nagelbeek met 6–1. Deken Packbier overhandigde de beker aan de aanvoerder.
Met muziek terug naar Schinveld
Het tweede elftal werd in 1937 kampioen van de derde klasse G. Een jaar later konden de reserves hun clubgenoten van het eerste feliciteren. Op paasmaandag 1938 won Hendrik in Aalbeek met 4–2 van A.V.V. en was de titel in de Overgangsklasse C binnen. De reserves en supporters gingen de kampioenen tegemoet. Met het trommel- en fluitenkorps Wilhelmina voorop trok de stoet Schinveld in.
In mei werd het feest voortgezet, met bloemen in het clublokaal en harmonie Sint-Caecilia op weg naar het veld. Het kampioenschap bracht Hendrik naar de landelijke katholieke competitie. Daar volgde een zwaar seizoen. Er waren nog zeges op Marsana, Caesar en Bingelrade, maar ook boetes en puntenaftrek. Na een gestaakte uitwedstrijd bij Heugem werd de club geschorst. In mei 1939 schrapte de bond de vereniging.
De ploegen in de ranglijst
De gebroeders Mevissen
Niet iedere Schinveldse ploeg had leden van verschillende gezinnen nodig. Bij Jacob Mevissen en Anna Maria Gertrudis Spijkers kon het hele elftal uit de eigen familie komen. In de zomer van 1932 was oudste zoon Leo eenendertig en moest jongste zoon Antoon nog achttien worden. De elf broers konden samen het veld op.
Hendrik nodigde zijn veteranen uit om tegen de familie te spelen. Regen schoof de wedstrijd een week op. Daardoor viel er voor de broers tussendoor nog iets anders te vieren: Arnold trouwde op 3 augustus in Brunssum met Anna Margaretha Holtus. Vier dagen later stond hij naast zijn broers op het voetbalveld.
Die middag was vooral van Lambert. Na twintig minuten opende hij de score, bij rust stond het 2–0 en na de pauze trof hij nog tweemaal doel. De familie won met 4–0, met vier doelpunten van één broer.
Het bijzondere elftal haalde zelfs in Aken de krant. Er kwamen uitnodigingen voor nieuwe wedstrijden. Tegen de veteranen van Brunssum werd het 1–1 en in 1934 speelden de broers in eigen dorp voor het goede doel.
Vader Jacob kende het verenigingsleven zelf door en door. In 1932 werd hij gehuldigd voor vijfentwintig jaar als penningmeester van fanfare Sint-Lambertus. Op de elftalfoto staat hij naast zijn elf zoons. Vier jaar later overleed hij; deze foto’s bewaren het gezin zoals het samen op het veld stond.
Poalclub, Onze Jongens en Schinveldsche Boys
Naast Hendrik en de gebroeders Mevissen keert nog een bekende naam terug in het Schinveldse voetbal: de Poalclub. Op deze groepsfoto staan spelers en begeleiders samen bij het doel. Het opschrift geeft het jaar 1928 aan.
Onze Jongens
In de zomer van 1934 speelde een Schinveldse ploeg onder de naam Onze Jongens, in het dorp ook de Paalclub genoemd. Op een toernooi van Hendrik versloeg ze de broers Mevissen met 3–2 en won ze vervolgens de finale tegen G.V.C. Ook in Amstenrade viel de ploeg in de prijzen.
In juli stonden de Paalclub en Hendrik tegenover elkaar in een finale. De withemden kwamen niet verder dan 1–1 en hadden strafschoppen nodig om te winnen. Zo kreeg het dorp zijn eigen ontmoetingen tussen twee rivalen.
Diezelfde maand nam Onze Jongens de naam Schinveldsche Boys aan. J. Senden werd voorzitter, met J. Fryns, Th. Theunissen, M. Peters en W. Mevissen naast zich in het bestuur. Het clublokaal was bij Louis Scholl; secretaris J. Peters was bereikbaar aan de Broekstraat. De bijnaam Paalclub bleef gewoon bestaan.
Samen het veld opbouwen
Voor het eigen terrein staken de spelers de handen uit de mouwen. Ze vulden kuilen, maaiden gras en schilderden de doelpalen. Op 26 augustus 1934 ging de fanfare voorop bij de opening van het opgeknapte veld. Al snel hadden de Boys drie elftallen. Het derde kwam zelfs in dezelfde afdeling terecht als de reserves van Hendrik.
Midden in het seizoen verhuisde de club van de wei vóór de bovenste molen naar de wei erachter. Het terrein was lastig bespeelbaar, maar het eerste elftal liet zich niet tegenhouden. In maart 1935 was het kampioenschap binnen. Met een 2–0 zege op Nagelbeek sloot de ploeg in april de competitie ongeslagen af. Ook het tweede deed het uitstekend: tweede in de afdeling, met 78 doelpunten.
Promotie bleef uit. Een beslissingswedstrijd in Heerlerheide werd gestaakt en de Boys begonnen opnieuw in de eerste klasse. Op het succesjaar volgden moeilijkere seizoenen. Begin 1938 schrapte de bond de vereniging wegens schuld.
Het patronaatsvoetbal
Voor de jongens van het dorp was er naast het clubvoetbal ook het patronaat. Binnen dat katholieke jeugdwerk kreeg voetbal een eigen plek. De gemeente stelde grond beschikbaar en werkloze arbeiders hielpen bij de aanleg. In februari 1936 gaf de gemeenteraad toestemming voor uitbreiding en honderd palen voor de speelplaats.
Ook hier komen we de naam Mevissen tegen: A.W. Mevissen was jeugdleider, met de Eindstraat 12 als contactadres.
De ploeg eindigde in 1935/36 na tien wedstrijden als derde. Bij Rumpen werd met 3–5 gewonnen en het b-elftal van R.K.B.S.V. werd zowel thuis als uit verslagen. Tegen het a-elftal liep het eerst minder goed, maar na een zware uitnederlaag wisten de jongens in Schinveld wel een gelijkspel te behalen.
Ook bij De Jonge Werkman leefde het voetbal. Voor augustus 1937 stond een bezoek aan de zustervereniging in Chèvremont op het programma, met de Aalm. Eyssen-beker als inzet.
De mensen die terugkwamen
Verenigingen verdwenen, maar de mensen bleven elkaar vinden. Bij carnavalsgezelschap de Zandjhaze werd Pierre Mevissen in 1939 de eerste prins, met Huub Valkenberg als voorzitter. Op de groepsfoto staan ook Hein Meis en Karel Rademakers: vertrouwde gezichten van Hendriks jubileumfoto uit 1933.
Ook het voetbal kreeg die zomer een nieuw initiatief. R.K.S.V. Schinveld wierf leden en kondigde voor 23 juli een wedstrijd bij de speeltuin aan. M. Kesselaer, H. Ruffini, J. Senden, W. Nelissen, J. Kusters, F. Rademakers en F. Reijnders vormden het voorlopige bestuur.
Een nieuwe vereniging, vertrouwde gezichten
Na de Duitse inval van 10 mei 1940 kwam Schinveld onder bezetting te staan. Toch maakten M. Kesselaer, W. Thissen, H. Rongen en L. Scholl in de daaropvolgende winter plannen voor een sportvereniging met voetbal, gymnastiek en atletiek. Op 25 mei 1941 werd Olympia opgericht. Wim Nelissen werd algemeen voorzitter en Frans Reijnders nam het secretariaat en het penningmeesterschap op zich.
In het najaar kregen elf spelers toestemming om van R.K. Hendrik naar Schinveld over te gaan. Onder hen waren Canisius, Coumans, Jacobs, Meis en Rademakers. Ook uit R.K.B.S.V. en Limburgia kwamen spelers. Olympia begon aan haar eigen geschiedenis, gedragen door mensen die al jarenlang samen het Schinveldse voetbal vormgaven.
Verder door de geschiedenis van RKSV Olympia Schinveld →Over dit verhaal, de foto’s en de bronnen
Dit verhaal is samengesteld uit het archiefonderzoek van RKSV Olympia Schinveld, met historische kranten, bondsbladen, verenigingsstukken en lokaal bewaarde foto’s en namenlijsten.
De afbeeldingen zijn digitaal bewerkt voor deze presentatie; de oorspronkelijke foto’s en kranten blijven bewaard. De foto van S.V.C. is vermoedelijk uit 1922. De Poalclubfoto is gedateerd op 1928 volgens het foto-opschrift. Hoe deze groep zich precies tot de vereniging uit 1934 verhield, is nog niet vastgesteld.
De vroege namen De Pottentoate en Sportvereniging Schinveld behoren tot de dorpsherinnering. Ze vormen geen bewijs voor een ononderbroken vereniging tot aan Olympia.
Herkent u iemand op een foto?
Heeft u een naam, een oude foto of een herinnering aan het Schinveldse voetbal? Help ons deze geschiedenis compleet te maken.
